De strijd tegen sociale dumping: de Belgische wetgeving is onverenigbaar met het Europees recht

14 sept 2018Internationaal

In het kader van de strijd tegen de sociale dumping werden in 2012 een aantal “anti-misbruik” bepalingen in de wetgeving opgenomen om detacheringsfraude te kunnen tegengaan.

 

Met een arrest van 11 juli 2018, heeft het Europees Hof van Justitie een aantal bepalingen van deze wetgeving onverenigbaar met het Europees recht verklaard.

 

 

De anti-misbruik bepalingen voorzien onder meer dat, in geval van manifest misbruik van A1 formulieren bij detacheringen, een werknemer alsnog onderworpen zou kunnen worden aan de Belgische sociale zekerheid, ondanks het feit dat hij over een geldig A1 formulier beschikt.

 

Zo zou de Belgische rechter geen acht moeten slaan op het A1 formulier dat door de uitzendstaat van de gedetacheerde werknemer afgeleverd werd.

 

De Europese commissie heeft evenwel het Europees Hof van Justitie gevat omdat de commissie van oordeel was dat de Belgische wetgeving onverenigbaar is met het Europees recht.

 

2. De beslissing van het Hof

 

1.

 

Het Hof brengt een aantal algemene principes in herinnering:

 

  • Een gedetacheerde werknemer is slechts onderworpen aan één enkel socialezekerheidsregime;

 

  • Het A1-formulier dat door de uitzendstaat afgeleverd wordt, dringt zich op aan de autoriteiten van de ontvangststaat, zolang het formulier niet ingetrokken of gewijzigd wordt door de zendstaat;

 

  • Wanneer er zich een probleem voordoet (bv. manifest misbruik), dan dient de ontvangststaat in de eerste plaats de autoriteiten van de uitzendstaat te contacteren, krachtens het principe van een “loyale samenwerking” tussen de staten;

 

  • Indien er binnen een redelijke termijn geen oplossing aan het probleem gegeven wordt, dienen de lidstaten een administratieve commissie te vatten om te bemiddelen.  Bij gebreke aan een verzoening, staat het de lidstaat waar de betrokken werknemers zijn gedetacheerd in ieder geval vrij om een niet-nakomingsprocedure in te leiden, om zo eventueel de nietigverklaring van het A1 formulier te bekomen.

 

2.

 

Een wetgeving die voorziet in een automatische onderwerping, zonder dat het A1 formulier volgens de voormelde principes nietig verklaard of teruggetrokken werd, is evenwel in strijd met het principe van rechtszekerheid en met het principe van de onderwerping aan één enkel socialezekerheidsregime.

 

Volgens het Hof respecteert België door haar anti-misbruik bepalingen de Europese regels niet (Reglement nr. 883/2004 en 987/2009).

 

 

3. Te onthouden

 

Dit arrest bevestigt de lessen van het recente arrest “Altun”.

 

Het arrest benadrukt wederom dat een gedetacheerde werknemer slechts onderworpen kan zijn aan één enkel socialezekerheidsregime.

 

Verder kan een lidstaat niet zomaar een A1 dat door de bevoegde autoriteit afgeleverd werd naast zich neerleggen.

 

Een wetswijziging zal zich allicht opdringen om de onverenigbaarheid met het Europees recht weg te werken.

 

 

Bron: HvJ (Vijfde kamer), 11 juli 2018 (zaak C-356/15), www.curia.europa.eu