Bij een overgang van onderneming kan de arbeidsovereenkomst "gesplitst" worden tussen verschillende verkrijgers

27 mei 2020Internationaal

In een recent arrest spreekt het Europees Hof van Justitie zich uit over de mogelijkheid om één arbeidsovereenkomst te laten overgaan naar verschillende afzonderlijke verkrijgers. 

De feiten

Een schoonmaakbedrijf ("Bedrijf A") staat in voor het onderhoud van verschillende gebouwen van de stad Gent in het kader van een overheidsopdracht. Deze gebouwen zijn verdeeld over drie percelen. Een werknemer wordt aangesteld als "projectmanager" voor de drie percelen.

Er wordt een nieuwe aanbesteding uitgeschreven, waarna één perceel gegund wordt aan één bedrijf ("Bedrijf B") en de twee andere percelen aan een ander bedrijf ("Bedrijf C").

Volgens de oorspronkelijke werkgever, Bedrijf A, is Bedrijf C op grond van CAO nr. 32bis verplicht om de arbeidsovereenkomst van de projectmanager over te nemen, aangezien haar activiteiten hoofdzakelijk verbonden waren aan de twee percelen die aan bedrijf C gegund werden. Bedrijf A laat aan de werkneemster weten dat zij vanaf de datum van de overdracht geen deel meer uitmaakt van het personeel van bedrijf A.

Bedrijf C weigert evenwel de arbeidsovereenkomst over te nemen. Volgens Bedrijf C is er geen sprake is van een "overgang van onderneming" in de zin van de toepasselijke regelgeving. 

De werkneemster stelt vervolgens een vordering in tegen zowel haar oorspronkelijke werkgever (Bedrijf A) als tegen het Bedrijf C. Zij vordert onder meer de betaling van een opzeggingsvergoeding.

Volgens het Arbeidshof van Gent vond er wel degelijk een overgang van onderneming plaats. De rechten en verplichtingen die voortvloeien uit de op de datum van de overdracht bestaande arbeidsovereenkomsten zijn derhalve van rechtswegen overgegaan op de Bedrijven B en C (de verkrijgers).

Het Arbeidshof stelt in dit kader een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie. Zo wenst het Arbeidshof duidelijkheid omtrent de vraag of de arbeidsovereenkomst in zijn geheel overgaat naar de verkrijger van het onderdeel van de onderneming waarvoor hoofdzakelijk activiteiten verricht werden, dan wel of de arbeidsovereenkomst overgaat naar de verschillende verkrijgers in verhouding tot de activiteiten die voor de verschillende onderdelen verricht werden.

Het Arrest van het Hof van Justitie

De hypothese waarbij er meerdere verkrijgers zijn, is niet voorzien in de Richtlijn 2001/23/EG ("overnamerichtlijn").

Zodra de economische eenheid waarmee een werknemer is verbonden, wordt overgedragen, gaan de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit zijn arbeidsovereenkomst eveneens over, niettegenstaande het feit dat de entiteit wordt overgedragen aan meerdere afzonderlijke verkrijgers.

Wat de praktische regeling van de overgang betreft, is het Hof van oordeel dat de bestaande arbeidsovereenkomst moet opgesplitst worden in verschillende deeltijdse arbeidsovereenkomsten, in verhouding tot de arbeidsprestaties van de werkneemster bij de verschillende verkrijgers.

Volgens het Hof waarborgt deze oplossing een billijk evenwicht tussen de belangen van de werkneemster en de verkrijgers:

  • De werkneemster behoudt de rechten die voortvloeien uit haar arbeidsovereenkomst;
  • De overnemers krijgen niet méér verplichtingen opgelegd dan die welke de overgang van overneming voor hen met zich brengt.

Indien de splitsing van de arbeidsovereenkomst echter onmogelijk blijkt of leidt tot een verslechtering van de arbeidsomstandigheden van de werknemer, dan kan de arbeidsovereenkomst worden beëindigd. De beëindiging wordt dan geacht te hebben plaatsgevonden op initiatief van de verkrijgers.

Te onthouden?

In geval van een overdracht van onderneming, waarbij één overdrager en meerdere verkrijgers betrokken zijn, kunnen de arbeidsovereenkomsten worden "gesplitst" en aan elk van de verkrijgers worden overgedragen, in verhouding tot de arbeidsprestaties van de werknemer bij de verschillende verkrijgers.

Deze "opsplitsing" van de arbeidsovereenkomst mag niet leiden tot een verslechtering van de arbeidsvoorwaarden van de overgedragen werknemer. In dat geval kan de arbeidsovereenkomst geacht te zijn beëindigd op initiatief van de verkrijgers.

Bron: HvJ 26 maart 2020, C-344/18.