Sociale verkiezingen: een nieuwe occulte periode van ontslagbescherming begint op 18 augustus 2020

17 aug 2020Collectief arbeidsrecht

In de periode voorafgaand aan de sociale verkiezingen hebben de vakbonden de mogelijkheid om in bepaalde gevallen een kandidaat te vervangen. De werkgever krijgt pas kennis van de ontslagbescherming van deze vervangers waneer zij zich officieel kandidaat stellen. Ontslagen tijdens deze occulte beschermingsperiode kunnen tot onaangename verrassingen leiden.

1. Schorsing van de procedure van de sociale verkiezingen

In mei 2020 heeft de wetgever de procedure van de sociale verkiezingen opgeschort vanwege de covid-19 pandemie. De schorsing werd opgelegd met terugwerkende kracht, tot de laatste dag waarop de vakbonden hun kandidatenlijsten konden indienen, d.w.z. op dag X+35. Deze dag lag tussen 17 en 30 maart 2020.

2. Nieuwe data voor de sociale verkiezingen

Onlangs heeft de federale regering nieuwe data voor de sociale verkiezingen vastgelegd, met name tussen 16 en 29 november 2020. Bijgevolg wordt de verkiezingsprocedure hervat op X+36, d.w.z. tussen 23 september en 6 oktober 2020.

3. De vakbonden kunnen in bepaalde gevallen een kandidaat vervangen

In de periode voorafgaand aan de sociale verkiezingen hebben de vakbonden de mogelijkheid om kandidaten te vervangen, die uiterlijk op dag X+35 werden voorgesteld. Een vervanging is slechts mogelijk in bepaalde gevallen voorzien in de wet van 4 december 2007 betreffende de sociale verkiezingen.

Ten eerste kunnen de vakbonden uiterlijk op dag X+54 een kandidaat vervangen die zijn of haar kandidatuur heeft ingetrokken of die het voorwerp heeft uitgemaakt van een interne klacht.

Ten tweede kan de rechtbank een vakbond de toelating geven om een betwiste kandidaat te vervangen, indien er tegen de kandidatenlijst beroep werd aangetekend. De rechtbank moet in dat geval uiterlijk op dag X+75 een uitspraak doen. De vervanging moet uiterlijk op dag X+76 plaatsvinden.

Ten slotte kunnen de vakbonden die een lijst hebben ingediend, uiterlijk op dag X+76, na overleg met de werkgever :

  • een kandidaat die op hun lijst staat vervangen, in de volgende gevallen : het overlijden van een kandidaat, het ontslag gegeven uit zijn betrekking in de onderneming, het ontslag gegeven uit de representatieve werknemersorganisatie die hem heeft voorgedragen, de wijziging van de categorie waartoe hij behoort (arbeiders, bedienden, kaderleden), bijvoorbeeld als gevolg van een promotie;
  • een kandidaat vervangen die van de aangeplakte lijsten is geschrapt na intrekking van zijn of haar kandidatuur binnen de voorgeschreven termijn.

De kandidatenlijsten die uiterlijk op dag X+35 zijn ingediend, zijn dus niet definitief. Zij kunnen in bepaalde gevallen nog door de vakbonden worden gewijzigd.

4. Nieuwe occulte periode van bescherming tegen ontslag

Voor deze nieuwe kandidaturen heeft de wetgever uitdrukkelijk voorzien in een nieuwe occulte periode van bescherming tegen ontslag. Deze begint te lopen 36 dagen voor de hervatting van de verkiezingsprocedure en eindigt op de dag van de mededeling van de nieuwe kandidaat. Afhankelijk van de dag voor de verkiezingen, begint de nieuwe occulte periode van bescherming tussen 18 en 31 augustus 2020 en eindigt deze uiterlijk tussen 2 en 15 november 2020.

Idealiter zou de werkgever ieder ontslag tijdens de occulte periode van bescherming tegen ontslag moeten vermijden. Een vakbondsorganisatie kan immers een ontslagen werknemer als kandidaat voordragen bij de sociale verkiezingen. De werkgever moet de ontslagen werknemer dan re-integreren of een beschermingsvergoeding betalen, hetgeen neerkomt op een aantal jaren loon.

Te onthouden?

Een nieuwe occulte periode van bescherming tegen ontslag begint te lopen tussen 18 en 31 augustus 2020, tot aan de 14de dag voor de verkiezingen. De werknemer die in deze periode wordt ontslagen, kan in bepaalde gevallen nadien nog als kandidaat voor de sociale verkiezingen worden voorgedragen. De werkgever heeft dan de keuze tussen re-integratie van de werknemer of de betaling van een beschermingsvergoeding.